Δυσλεξία: Τι είναι ακριβώς και πώς την αναγνωρίζουμε;

Η δυσλεξία είναι γνωστή σε όλους. Αρκετός κόσμος τη γνωρίζει ως έννοια, δίχως να ξέρει ωστόσο τα πραγματικά «σημάδια» της δυσλεξίας ή τις δυσκολίες που μπορεί να προκαλέσει σε έναν μαθητή.

Αρχικά, η δυσλεξία είναι μια μαθησιακή δυσκολία νευρολογικής βάσεως, δηλαδή βασίζεται σε δυσλειτουργία σε συγκεκριμένα μέρη του εγκεφάλου. Παρουσιάζει σοβαρές δυσκολίες στην ανάγνωση, ορθογραφία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, στην αριθμητική. Πιο συγκεκριμένα, πρόκειται για διαταραχή στην επεξεργασία των ήχων. Με πιο απλά λόγια, ένας μαθητής με δυσλεξία δεν μπορεί να συνδέσει τα γραπτά γράμματα με τους αντίστοιχους ήχους τους.

Σε αντίθεση με αρκετούς καθημερινούς «μύθους», μπορεί να είναι είτε επίκτητη είτε αναπτυξιακή, και δεν σχετίζεται καθόλου με το επίπεδο νοημοσύνης. Ένας μαθητής με δυσλεξία δεν είναι «λιγότερο έξυπνος» από τους συμμαθητές του χωρίς τη διαταραχή. Μπορεί είτε να την αποκτήσει σε μια μεγαλύτερη ηλικία είτε να γεννηθεί με αυτήν. Επίσης, δεν είναι αποτέλεσμα έλλειψης κινήτρου, δηλαδή δεν είναι θέμα «τεμπελιάς».

Πώς μπορούμε να την αναγνωρίσουμε; Υπάρχουν ορισμένα βασικά σημάδια της δυσλεξίας, πέραν των γνωστών σε όλους «δυσκολία στην ανάγνωση» ή «αντιστροφή των γραμμάτων» και ούτω καθεξής (αν και θα τα αναφέρουμε και αυτά, αφού είναι σημαντικά).

Τα βασικότερα σημάδια είναι τα εξής:

1. Δυσκολία εκμάθησης των ονομάτων γραμμάτων και των ήχων που σχηματίζουν

2. Σύγχυση γραμμάτων που μοιάζουν ή σχηματίζουν παρόμοιο ήχο

3. Δυσκολία ανάγνωσης συχνών, καθημερινών λέξεων, ειδικά εν απουσία εικόνων ή και γρήγορης αναγνώρισής τους

4. Αντικατάσταση λέξεων με νοηματικά συνώνυμων κατά την ανάγνωση

5. Δυσκολία διαχωρισμού των επιμέρους ήχων μιας λέξης, με αποτέλεσμα τη συγχώνευση των ήχων για τον σχηματισμό της λέξης

6. Δυσκολία εφαρμογής των κανόνων συλλαβισμού και γραφής

7. Παράληψη μικρών λέξεων, όπως το “και”, κατά την ανάγνωση ή μέρη μεγαλύτερων λέξεων

8. Δυσκολία στην επεξήγηση μιας ιστορίας ή στην απάντηση σχετικών ερωτήσεων για βασικά σημεία της ιστορίας

9. Συχνή επανάληψη των ίδιων λαθών, όπως αντιστροφή γραμμάτων

10. Φτωχή ορθογραφία: στην ίδια άσκηση, μια λέξη μπορεί να έχει γραφτεί σωστά αλλά και λανθασμένα

11. Αποφυγή ανάγνωσης ή απογοήτευση και εκνευρισμός όποτε η ανάγνωση είναι αναπόφευκτη

12. Χαμηλή ταχύτητα ανάγνωσης

Η δυσλεξία έχει συνδεθεί ερευνητικά και επιστημονικά με επίπεδα φτώχειας, προβλήματα υγείας, ανολοκλήρωτη εκπαίδευση, ακόμη και με μικρότερο ευδόκιμο ζωής. Η αναγνώριση της διαταραχής σε έναν μαθητή είναι σημαντική, καθώς επιφέρει αντίστοιχες συνέπειες σε ακαδημαϊκό επίπεδο. Αν ο/η εκπαιδευτικός δεν ανταποκριθεί επαρκώς, σαφώς θα υπάρξει χαμηλότερη επίδοση, μαθησιακά κενά και θα επηρεαστεί αρνητικά η ψυχολογία του μαθητή. Αυτό θα ακολουθήσει και στην ενήλικη ζωή του.

Συνεπώς, η αναγνώριση και η κατανόηση της δυσλεξίας, ειδικά στην εποχή που διανύουμε και που μας παρέχει την δυνατότητα διάγνωσης και αντιμετώπισης, είναι άκρως απαραίτητη και αδιανόητη.

👤 Βιογραφικό αρθρογράφου:

Ναταλία Νιρού
Υπεύθυνη Γραμματειακής Υποστήριξης στο Hello Νέας Ερυθραία
Τριτοετής φοιτήτρια Ψυχολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Σπουδών

Τα πνευματικά δικαιώματα ανήκουν στον/στη δημιουργό. Το περιεχόμενο και οι εικόνες χρησιμοποιήθηκαν από το Hello Radio με την άδεια του/της δημιουργού. / All copyrights belong to the creator. The content and images were used by Hello Radio with the creator’s permission.