Ο Συμπεριφορισμός (Behaviorism) είναι η άποψη ότι η συμπεριφορά πρέπει να ερμηνεύεται μόνο μέσα από παρατηρήσιμες εμπειρίες και όχι μέσα από νοητικές διεργασίες. Απλούστερα, ένας συμπεριφοριστής θα επικεντρωθεί στις πράξεις, λεκτικές ή μη λεκτικές, οι οποίες είναι άμεσα αντιληπτές μέσω της ακοής ή της όρασης. Δηλαδή, η συμπεριφορά είναι μόνο όσα κάνουμε, και σχηματίζεται μια σχέση ερεθίσματος-απόκρισης. Βέβαια, πρωταρχικό ρόλο διαδραματίζει το περιβάλλον του κάθε ατόμου, αλλά και τα ερεθίσματα που αυτό του παρέχει. Επακολούθως, σχηματίζονται και ανάλογες αντιδράσεις, είτε θετικές είτε αρνητικές.
Αντίθετα, νοητικές διεργασίες όπως οι σκέψεις, τα συναισθήματα και τα κίνητρα, αν και είναι αληθινά και ασκούν επιρροή, δεν θεωρείται ότι απαιτούνται για την εξήγηση της συμπεριφοράς. Ακριβώς επειδή δεν είναι άμεσα παρατηρήσιμες και δεν ερμηνεύονται με την ίδια ευκολία και αντικειμενικότητα, οι συμπεριφοριστές κατέληξαν ότι δεν είναι θέμα κατάλληλο για την επιστήμη τους.
Η σταδιακή εμφάνιση του συμπεριφορισμού στα σχολεία ξεκίνησε τον εικοστό αιώνα, και συγκεκριμένα κυριάρχησε σε όλα τα εκπαιδευτικά συστήματα των προηγμένων χωρών. Συνέβαλε στην οργάνωση της διδασκαλίας, ιεραρχώντας τις παρεχόμενες πληροφορίες, διαμόρφωσε αρχές στο σχολικό περιβάλλον, καθώς και παιδαγωγικούς-διδακτικούς στόχους και πυροδότησε έναν αξιοσημείωτο αριθμό ερευνών για τη μάθηση που οδήγησαν στην εξέλιξη της εκπαίδευσης όπως τη γνωρίζουμε σήμερα.
Ένας μαθητής ωθείται τόσο από εξωτερικά όσο και από εσωτερικά κίνητρα μάθησης, με τα πρώτα να είναι συνήθως επιβεβλημένα, ειδικά σε περιπτώσεις μικρής ηλικίας όπου το παιδί έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με τη διαδικασία της σχολικής μελέτης. Καθήκον του εκπαιδευτικού είναι να αποτελέσει φορέα που θα κινητοποιήσει τον μαθητή στην ενεργητική συμμετοχή του στην τάξη και στις μαθησιακές δραστηριότητες. Επομένως, είναι πολύ σημαντικό να προκληθεί το ενδιαφέρον του, ώστε να μπορέσουν να αναπτυχθούν και καλλιεργηθούν οι ανάλογες γνώσεις, στάσεις και ιδέες, σύμφωνα πάντα με τις γνωστικές διαδικασίες και τις εμπειρίες του κάθε εκπαιδευόμενου.
Στη θεώρηση αυτή, σε αντίθεση με άλλες μαθησιακές προσεγγίσεις, επίκεντρο είναι ο μαθητής και οι ανάγκες του, και όχι απλά η απόκτηση γνώσεων, αξιών και στάσεων. Λαμβάνει υπόψη την προσωπική εμπειρία, ενώ συνάμα του επιτρέπει να παρατηρεί και να περιγράφει τις αλληλεπιδράσεις στον περιβάλλοντα κόσμο, μέσα στον οποίο αναπτύσσεται ο ίδιος χωροχρονικά και κοινωνικά. Είναι απαραίτητο ο μαθητής να έχει τη δυνατότητα και τις παρεχόμενες προϋποθέσεις ώστε να μπορεί να συνδέσει της γνώσεις του από τη διδασκαλία με όσα ήδη γνωρίζει ή παρατηρεί καθημερινά. Γενικότερα, οι συμπεριφοριστικές θεωρίες μάθησης επιτυγχάνουν την βιωματική, δημιουργική, ενεργητική, αυτορρυθμιζόμενη και συνεργατική μάθηση.
👤 Βιογραφικό αρθρογράφου:
Ναταλία Νιρού Υπεύθυνη Γραμματειακής Υποστήριξης στο Hello Νέας Ερυθραία Τριτοετής φοιτήτρια Ψυχολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Σπουδών
Τα πνευματικά δικαιώματα ανήκουν στον/στη δημιουργό. Το περιεχόμενο και οι εικόνες χρησιμοποιήθηκαν από το Hello Radio με την άδεια του/της δημιουργού. / All copyrights belong to the creator. The content and images were used by Hello Radio with the creator’s permission.
